ⓘ Mohammad Rejszachri

                                     

ⓘ Mohammad Rejszachri

Jest szyickim duchownym, posiada tytuł hodżdżatoeslama.

Po rewolucji islamskiej został wyznaczony na przewodniczącego trybunału rewolucyjnego, którego zadaniem miało być sądzenie osób wiernych obalonemu rządowi szacha Mohammada Rezy Pahlawiego i uznanych za organizatorów działalności kontrrewolucyjnej w wojsku. W czerwcu 1980 ogłosił wykrycie spisku antyrządowego zorganizowanego przez żołnierzy z bazy w Piranszahrze, powiązanej z trwającym powstaniem kurdyjskim. Również w 1980 kierował śledztwem w sprawie planu zamachu stanu opracowanego przez oficerów z bazy lotnictwa w Noże, którego celem miało być restytuowanie rządu Szapura Bachtijara, zabójstwo Ruhollaha Chomejniego i aresztowanie jego współpracowników. Organizatorzy niedoszłego zamachu stanu otrzymali wsparcie finansowe z Iraku.

Rejszachri prowadził śledztwo i doprowadził do egzekucji Mehdiego Haszemiego, w 1982 osobiście przesłuchiwał również oskarżonych o organizację kolejnego spisku przeciwko Chomejniemu Sadegha Ghotbzadego i ajatollaha Mohammada Kazema Szariatmadariego; ostatni "spisek" został sfingowany na żądanie Chomejniego, który miał Szariatmadariemu za złe jego sprzeciw wobec ustanowienia w porewolucyjnym Iranie rządów duchowieństwa szyickiego.

Rejszachri związany był z lewym skrzydłem porewolucyjnej elity władzy. Od 1982 należał do stronnictwa tzw. nowej lewicy, która domagała się polityki gospodarczej ukierunkowanej na likwidowanie nierówności społecznych, równocześnie wzywając do całkowitego posłuszeństwa Najwyższemu Przywódcy i zwalczania dysydentów. W 1984 premier Mir Hosejn Musawi mianował go pierwszym ministrem wywiadu i bezpieczeństwa WEWAK, które to ministerstwo w znacznej mierze Rejszachri tworzył od podstaw. W 1987 Rejszachri stanął na czele sądu specjalnego dla duchowieństwa, który sądził szyickich duchownych głoszących poglądy uznane za antyrządowe. Ministerstwem wywiadu i bezpieczeństwa kierował do 1989, gdy nowym prezydentem Iranu został Ali Akbar Haszemi Rafsandżani.

Rejszachri z czasem porzucił lewicowe poglądy gospodarcze; podczas gdy dawni działacze lewicy na czele z Musawim i Mohammadem Chatamim zaczęli tworzyć ruch reformatorski, Rejszachri w 1996 utworzył konserwatywne Stowarzyszenie Obrony Wartości Rewolucji Islamskiej. Nie odniosło ono jednak politycznego sukcesu i zostało rozwiązane dwa lata później. W 1997 Rejszachri wystartował w wyborach prezydenckich w Iranie, uzyskując śladowe poparcie; wybory w pierwszej turze wygrał Mohammad Chatami.

Był przedstawicielem Najwyższego Przywódcy ds. hadżdżu. Jest twórcą i dziekanem instytutu teologicznego i kulturalnego Dar al-Hadis.

Autor wspomnień.

                                     
  • przez kierującego jednym z irańskich trybunałów rewolucyjnych Mohammada Rejszachriego Szari atmadari został osadzony w areszcie domowym, a następnie
  • Oscar Más, argentyński piłkarz Vahidin Musemić, bośniacki piłkarz Mohammad Rejszachri irański duchowny szyicki, polityk Borisław Welikow, bułgarski chemik